‘Ik schrok al even. Ik wil je toch vragen je woorden iets zorgvuldiger te kiezen, Patrick.’
‘Ik zal erop letten, Monique. Sorry. Maar goed, ik wil een boek gaan schrijven en niet zomaar een boek met waargebeurde verhalen. Nee, ik wil een roman gaan schrijven. Fictie.’
‘Vissie?’
‘Nee, fictie. Met een duidelijk hoorbare k-klank, gevolgd door een s-klank. Dat ken je toch wel? Fictie is een verhaal dat zich voornamelijk afspeelt in de fantasie van de schrijver en de lezer. Een verhaal dat verzonnen is en feitelijk niet echt gebeurd hoeft te zijn.’
‘Het zegt me even niets. Afgelopen weekend sprak ik Bram Douwes nog even op een feestje van Puffin en ook hem heb ik er niet over gehoord.’
‘Fictie is dus zoiets als de boeken van Roald Dahl.’
‘Patrick, als je over dat soort viespeuken gaat beginnen, hang ik op.’
‘Nee, nee, wacht nou even, Monique. Hij heeft dus fictie geschreven. Prachtige authentieke verhalen en daarin hoort het af en toe te schuren. Daarom heeft hij juist zijn fantasie gebruikt.’
‘Waarom?’
‘Zodat mensen erom kunnen lachen of erover na kunnen denken.’
‘Nou, ik vind het echt een enge, vieze man. Ze zouden hem op moeten pakken.’
‘Hij is in 1990 reeds overleden.’
‘Dat verbaast me niets.’
‘Ik ben van plan het netjes te houden door belangrijke thema’s aan bod te laten komen. Thema’s die urgent zijn en echt van deze tijd.’
‘Waarover wil je schrijven?’
‘Ik wil gaan schrijven over een dikke, onaantrekkelijke zwarte vrouw, die verliefd wordt op een klein mannetje dat een pruik draagt, maar eigenlijk kaal is. Hij kan echter de liefde van deze lelijke vrouw niet beantwoorden. Gecompliceerde situaties zijn het gevolg.
‘Patrick, dit kan echt niet. Je kan niet zomaar schrijven wat je wil.’
‘Maar het is fictie.’
‘Nee, uitgesloten. Viespeuk.’
‘Hm, ok… Zal ik dan schrijven over een onaantrekkelijke vrouw?’
‘Nee.’
‘Over een vrouw?’
‘Ook niet.’
‘Over een mens.’
‘Dat klinkt goed.’
‘Ok. Ik zal dan klein mannetje veranderen in mannetje?’
‘Nee, is te stereotiep.’
‘Man?’
‘Te stigmatiserend.’
‘Mens?’
‘Dat is goed.’
‘Ik zal dan ook aangeven dat hij een pruik draagt en dat er heel veel redenen kunnen zijn waarom hij kaal is.
‘Nee, een mens met een haarwerkje.’
‘Wat fijn Monique dat je even de tijd neemt mij op gang te helpen. Dankjewel!’
‘Ik doe het graag en is geen moeite. Je kunt nu beginnen aan je boek?’
‘Jazeker. Ik ga een boek schrijven over een mens die verliefd wordt op een mens met een haarwerkje.’
‘Dat haarwerkje kan toch bij nader inzien ook niet, Patrick.’
‘Goed, ik ga een boek schrijven over een mens die verliefd wordt op een mens.
‘Ook dit wringt nog. Alsof het normaal is dat een mens verliefd wordt. Dat hoeft niet. Dat mag iedereen zelf bepalen.’
‘Je hebt gelijk, Monique. Ik ga schrijven over een mens en een mens.’
‘Dat is nou weer typisch iets voor jou om je boven dieren te plaatsen.’
‘Dag Monique.’

Neem de roman 'De Liefdader' (Uitgeverij Nobelman, 2023). De schrijver weet op pijnlijke wijze in kaart te brengen hoe systemen (lees organisaties, verenigingen, instanties en/of bedrijven) verwerpelijk gedrag van een individu niet veroordelen, omdat er grotere belangen spelen. Het boek beschrijft de onaantastbaarheid van één man die zijn gang kan gaan, dankzij het geloof van hen die tot elke prijs goed willen doen. Wie is de ware schuldige...de dader of zij die wegkijken?

"...De kamer was niet groot. Boven het ovale bed hing een foto van een rivier in de jungle. Het meisje ging op het bed liggen en spreidde uitdagend haar benen. De man ademde snel. Hij begon zich uit te kleden. Zijn uitpuilende buik was bezweet. Hij pakte een fles bier uit het koelkastje en ging naast het meisje zitten. Ze vleide zich wulps tegen hem aan. Gulzig nam hij een paar slokken, plantte de fles op het gammele nachtkastje en deed zijn boxershort uit. Toen draaide hij zich om en keek het meisje doordringend aan. ‘Toe maar,’ zei ze.

De man boog zich naar haar over. Ze liet toe dat hij haar uitkleedde. Altijd weer werd de man opgewonden van de metamorfose. Onder haar geraffineerde kleding en haar goedkope lingerie ging een heel ander lichaam schuil. De hoge kinderstem stond op breken. Over niet al te lang zou dit kind een jongen zijn. Hij was nog net op de leeftijd waarop de man ze lekker vond. Met gespeelde hartstocht begon het kind hem te zoenen. De rode handen van de man gingen heen en weer over de tengere rug en de kleine billen. Snel werd zijn lid stijf. Alleen het geraas van de airco en het verkeer buiten overstemden zijn gekreun.

‘Pedro… Pedro,’ hijgde hij alsmaar. Steunend op zijn handen keek Pedro door het raam. In de verte op de oceaan danste een geankerd schip mee op de maat van de stoten. Pedro dacht aan de nieuwe Nikes die hij morgen met het geld zou kunnen kopen. Het ademen in zijn hals werd gejaagder. De grommende stem ging over in een klaaglijk gepiep. De buik van de man schommelde heen en weer. Pedro hoorde het klotsen van bier. De bewegingen van de man werden sneller. Er gleed een straal slijm langs zijn kin. De ontlading ging gepaard met borrelende geluiden in zijn maag. ‘Verdomme,’ riep hij uit, viel achterover op het bed en liet een harde boer. Pedro moest erom lachen. De man greep opnieuw naar zijn bierfles. Met één hand drinkend kleedde hij zich aan..."

('De Liefdader' (520 pag), pagina 17-18, uitgeverij Nobelman, Groningen 2023, isbn 978-94-91737-91-6). www.nobelman.nl
Verheerlijking van kindermisbruik? Nee, fictie gebaseerd op ware gebeurtenissen. De harde werkelijkheid die ook in onze maatschappij aanwezig is. Een maatschappij waarin wordt weggekeken omwille van het grotere belang. Een maatschappij waarin mensen hun gang kunnen gaan, omdat de waarheid voor anderen te shockerend is.

Ik roep alle schrijvers van Nederland op: Stel elk thema aan de kaak, schrijf elke letter op die nodig is om onrecht aan de kaak te stellen, zet al je creativiteit in om de meest shockerende zaken te verheerlijken, zodat we dan misschien uiteindelijk met z'n allen niet meer de mogelijkheid bieden weg te kijken, onrecht gaan aanpakken en de wereld een beetje mooier maken.

Column Patrick Krop
 
Taaluitingen
Wat is het toch een voorrecht elke dag intensief met taal bezig te mogen zijn. Of het nou gaat om het schrijven van teksten, het redigeren van een boek of het mogen beoordelen van taalniveaus, ik doe het met veel voldoening en plezier.
Zelfs als ik op een rustig tempo achter een busje rij op de weg van Assen naar Drachten vallen mij taaluitingen op en ik kan het dan niet laten erover na te denken. Zo reed ik dus richting een school om aldaar taalexamens af te nemen. Vóór mij reed een wit busje, dat weinig haast had. Keurig hield de chauffeur zich aan de maximaal toegestane snelheid. Op het busje stonden twee zinnen die mij intrigeerden:

‘Cv-ketel met pensioen?’ en ‘Wij zijn onderweg’.
Ogenschijnlijk simpele zinnetjes en wellicht voor iedereen te begrijpen. Toch raakte ik in de war. Menselijke eigenschappen toekennen aan apparaten kan ik nog volgen, maar iemand gaat met pensioen als hij/zij 67 jaar oud is. Kan een cv-ketel 67 jaar meegaan of als we naar werkzame jaren kijken, kan een cv-ketel zo’n 40 jaar werken?
De bedenker van de tekst bedoelde ongetwijfeld te duiden op het niet meer functioneren van de ketel. Met andere woorden, de ketel is kapot en dat kan gebeuren met apparaten. Is iemand die met pensioen gaat kapot? Nee, iemand die met pensioen gaat, gaat andere dingen doen. Maar wat gaat de cv-ketel dan doen? Misschien had de vraag dan moeten zijn: ‘Cv-ketel overleden?’ Tja, dat staat wellicht wat raar achter op een wit busje, maar ja…pensioen associëren met kapotgaan?
 
Verder brak ik mijn hersenen over het vraagteken. Dit teken impliceert immers dat er sprake is van een vraag. Een vraag wordt gesteld en dan hoop je antwoord te krijgen, tenzij het een retorische vraag is. Op basis van het antwoord bepaal je vervolgens de volgende zin.
‘Cv-ketel met pensioen?’
‘Nee hoor, die werkt nog uitstekend!’
‘We zijn onderweg.’
Is het busje dat voor mij reed onderweg naar een ketel die nog uitstekend werkt? Waarom? De brandstofprijzen blijven stijgen en als deze installateur steeds onderweg is naar ketels die gewoon werken, voorspel ik dat het bedrijf niet lang bestaat.
Op school aangekomen nam ik een kop koffie en nog enigszins in verwarring bereidde ik me voor op de examens. Ook deze dag zou een dag worden waarop ik weer veel nieuwe woorden leerde. Zo had iemand aan creatiefheid geen gebrek en was hij gelukkig niet zo opwinderig, waarmee hij bedoelde dat hij zich niet gauw druk maakt en niet gauw boos wordt.
Er zijn veel mensen die zich mateloos storen aan de taalfouten van anderen. Ik niet. Ik verwonder me slechts en verdien mijn boterham (met beleg!) ermee. Oprecht kan ik stellen dat ik gelukkig niet zo opwinderig ben als het gaat om taaluitingen, maar me verwonderen doe ik wel.