Tekst door Gerrit Brand
Uitgever Jurgen Maas legt zich helemaal toe op het uitgeven van literatuur uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Oorspronkelijk in het Arabisch geschreven werk. Dat is een nobel streven dat respect afdwingt. Want rijk word je er vast niet van. Onlangs verscheen bij de uitgeverij de roman Een tuin voor verloren benen van de Palestijnse, uit Gaza afkomstige schrijver Mahmoud Jouda. Het boek is heel mooi vertaald door Djûke Poppinga.
Uitgever Jurgen Maas legt zich helemaal toe op het uitgeven van literatuur uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Oorspronkelijk in het Arabisch geschreven werk. Dat is een nobel streven dat respect afdwingt. Want rijk word je er vast niet van. Onlangs verscheen bij de uitgeverij de roman Een tuin voor verloren benen van de Palestijnse, uit Gaza afkomstige schrijver Mahmoud Jouda. Het boek is heel mooi vertaald door Djûke Poppinga.
Een tuin voor verloren benen verscheen oorspronkelijk in 2020 in Haifa. Het is dus geschreven voor de vreselijke actie van Hamas op 7 oktober 2023 in Israël, net over de grens met Gaza, met als gevolg de nog veel gruwelijker tegenreactie van Israël, met als gevolg, zoals bekend (ik hoef daar niet verder op in te gaan), de totale verwoesting van Gaza en meer dan 40.000 doden en tienduizenden, zo niet honderdduizenden gewonden, onder wie veel mensen die blijvend invalide zijn. Die armen en benen verloren hebben.
Maar ook voor 2023 was er al veel, zo niet alles mis in Gaza, dat – en daar komen we hier in het westen nu pas goed achter – omschreven wordt als een openluchtgevangenis. Wie in de geschiedenis van Palestina/Israël duikt ziet dat er al vanaf het begin van de stichting van de staat Israël in 1948 van alles mis is. Waar het in wezen op neerkomt is dat Israël al meer dan zeventig jaar bezig is de Palestijnen van hun voorvaderlijke grond te verjagen. Wij denken wellicht dat 7 oktober 2024 de druppel was die voor de Israëli’s de emmer deed overlopen maar al in 2014 en ook daarvoor deed Israël uitgebreid invallen in Gaza. Ook toen al werden in Gaza duizenden huizen met de grond gelijk gemaakt en vielen er meer dan 2000 doden aan Palestijnse zijde.
In 2019 is Israël begonnen een soort hek om Gaza te bouwen, een stalen constructie van 6 meter hoog, waardoor Gaza een openluchtgevangenis werd. De belangrijkste grensovergang bevindt zich in het zuidelijkste deel van Gaza, in Rafah.
Mahmoud Jouda (1985) is psycholoog en schrijver. Hij werkt als journalist en schrijft korte verhalen en romans. Een tuin voor verloren benen is zijn tweede roman. In maart 2024 vluchtte hij met zijn familie vanuit de Gazastrook naar Egypte. Zijn roman gaat over de periode in 2018 en 2019 toen duizenden inwoners van de Gazastrook iedere vrijdag naar het afscheidingshek op de grens met Israël trokken. Met dit protest, dat bekendstaat als de Mars van de Terugkeer, eisten ze het recht op om terug te keren naar de dorpen en steden waar ze tussen 1947 en 1949 uit waren verdreven. De Mars van de Terugkeer begon aanvankelijk vreedzaam. Families zetten tenten op; velen ontmoetten elkaar na jaren weer voor het eerst. Er heerste een feestelijke sfeer, totdat de stemming omsloeg. Israëlische soldaten schoten met scherp op de demonstranten, veelal jonge mannen. Meer dan tweehonderd Palestijnen werden gedood en bijna achtduizend raakten er gewond.
Maar ook voor 2023 was er al veel, zo niet alles mis in Gaza, dat – en daar komen we hier in het westen nu pas goed achter – omschreven wordt als een openluchtgevangenis. Wie in de geschiedenis van Palestina/Israël duikt ziet dat er al vanaf het begin van de stichting van de staat Israël in 1948 van alles mis is. Waar het in wezen op neerkomt is dat Israël al meer dan zeventig jaar bezig is de Palestijnen van hun voorvaderlijke grond te verjagen. Wij denken wellicht dat 7 oktober 2024 de druppel was die voor de Israëli’s de emmer deed overlopen maar al in 2014 en ook daarvoor deed Israël uitgebreid invallen in Gaza. Ook toen al werden in Gaza duizenden huizen met de grond gelijk gemaakt en vielen er meer dan 2000 doden aan Palestijnse zijde.
In 2019 is Israël begonnen een soort hek om Gaza te bouwen, een stalen constructie van 6 meter hoog, waardoor Gaza een openluchtgevangenis werd. De belangrijkste grensovergang bevindt zich in het zuidelijkste deel van Gaza, in Rafah.
Mahmoud Jouda (1985) is psycholoog en schrijver. Hij werkt als journalist en schrijft korte verhalen en romans. Een tuin voor verloren benen is zijn tweede roman. In maart 2024 vluchtte hij met zijn familie vanuit de Gazastrook naar Egypte. Zijn roman gaat over de periode in 2018 en 2019 toen duizenden inwoners van de Gazastrook iedere vrijdag naar het afscheidingshek op de grens met Israël trokken. Met dit protest, dat bekendstaat als de Mars van de Terugkeer, eisten ze het recht op om terug te keren naar de dorpen en steden waar ze tussen 1947 en 1949 uit waren verdreven. De Mars van de Terugkeer begon aanvankelijk vreedzaam. Families zetten tenten op; velen ontmoetten elkaar na jaren weer voor het eerst. Er heerste een feestelijke sfeer, totdat de stemming omsloeg. Israëlische soldaten schoten met scherp op de demonstranten, veelal jonge mannen. Meer dan tweehonderd Palestijnen werden gedood en bijna achtduizend raakten er gewond.
| De roman is actueler dan ooit want laat zien waar de verschrikkelijke oorlog die op dit moment in Gaza woedt vandaan komt. De titel: Een tuin voor verloren benen, zal ik hier niet uitleggen (hij is gebaseerd op een droom van de verteller), maar het zal duidelijk zijn dat deze duidt op het feit dat zoveel jonge Palestijnen hun benen kwijt raakten tijdens de protesten aan de grens, omdat de scherpschutters van Israël klaarstonden om vooral op hun benen te schieten. Maar mensen werden ook dodelijk geraakt door de Israëlische kogels, die zo blijkt uit het boek, niet alleen door mannen maar even vrolijk ook door vrouwelijke soldaten werden afgevuurd op de Palestijnse protesteerders. |  Foto: Rights Forum |
De roman is als het ware een ooggetuigenverslag vaneen Israëlische moordpartij. De verteller in het boek is schrijver en zijn vrienden en familieleden verwachten van hem dat hij de feiten, het onrecht en het geweld dat hun wordt aangedaan op papier zet. Dat doet hij dan ook. In de roman beschrijft Jouda de demonstraties bij het hek. Israël schiet met scherp om te doden. Niet zoals in het beschaafde Nederland de politie, met eindeloos geduld, optreedt bij om maar wat te noemende boerenprotesten of de demonstraties van Extinction Rebellion.
Als je begaan bent met het lot van de Palestijnen en veel naar Al Jazeera kijkt (de beste tv-zender als het om informatie uit Palestina gaat), ken je de hartverscheurende beelden van gewonde en dode mensen. Dan lijkt er ook nog eens over te lezen een hele opgaaf. Het boek is echter zeker geen politiek pamflet maar een roman die als het erop aankomt gewoon lekker wegleest. De vertaling is uitstekend. Wat dat betreft bewonder ik Djûke Poppinga. Ik weet uit ervaring hoe moeilijk het is om Arabisch te leren, te spreken en te lezen, laat staan dat je er ook nog prachtig Nederlands van weet te maken. Je leest zinnen als: ‘Ik vroeg me af hoeveel van ons bloed Israël nodig had om te begrijpen dat we mensen waren. ’Er komen ziekenhuisscènes in de roman voor, waarin benen worden geamputeerd. Je leest over een vernederende behandeling in een Israëlisch ziekenhuis. Je leest over liefde tussen jongens en meisjes ondanks de gewelddadige strijd en armoede en isolatie waarin de Palestijnen in Gaza verkeren. Maar er is ook de literaire vorm en reflectie van de verteller op het schrijverschap, die het boek zo mooi maken om te lezen.
Mahmoud Jouda / Een tuin voor verloren benen / Uit het Arabisch vertaald door Djûke Poppinga / ISBN 978 90 833812 1 3 / 156 pag. / 21,90 / boek met flappen
Als je begaan bent met het lot van de Palestijnen en veel naar Al Jazeera kijkt (de beste tv-zender als het om informatie uit Palestina gaat), ken je de hartverscheurende beelden van gewonde en dode mensen. Dan lijkt er ook nog eens over te lezen een hele opgaaf. Het boek is echter zeker geen politiek pamflet maar een roman die als het erop aankomt gewoon lekker wegleest. De vertaling is uitstekend. Wat dat betreft bewonder ik Djûke Poppinga. Ik weet uit ervaring hoe moeilijk het is om Arabisch te leren, te spreken en te lezen, laat staan dat je er ook nog prachtig Nederlands van weet te maken. Je leest zinnen als: ‘Ik vroeg me af hoeveel van ons bloed Israël nodig had om te begrijpen dat we mensen waren. ’Er komen ziekenhuisscènes in de roman voor, waarin benen worden geamputeerd. Je leest over een vernederende behandeling in een Israëlisch ziekenhuis. Je leest over liefde tussen jongens en meisjes ondanks de gewelddadige strijd en armoede en isolatie waarin de Palestijnen in Gaza verkeren. Maar er is ook de literaire vorm en reflectie van de verteller op het schrijverschap, die het boek zo mooi maken om te lezen.
Mahmoud Jouda / Een tuin voor verloren benen / Uit het Arabisch vertaald door Djûke Poppinga / ISBN 978 90 833812 1 3 / 156 pag. / 21,90 / boek met flappen
RSS-feed